Lex est quod notamus...
Zaufanie społeczne jest jednym z najcenniejszych filarów funkcjonowania państwa prawa. To właśnie na nim opiera się praca notariuszy, adwokatów, radców prawnych, lekarzy, farmaceutów, komorników oraz przedstawicieli wielu innych zawodów zaufania publicznego. Dlatego tak istotne znaczenie ma wspólne stanowisko przyjęte przez Ogólnopolskie Porozumienie Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego, którego współautorem i sygnatariuszem jest również Krajowa Rada Notarialna. Dokument został przyjęty w odpowiedzi na narastające zjawisko podważania zaufania do całych grup zawodowych na podstawie pojedynczych, nagłaśnianych przypadków.
Autorzy stanowiska zwracają uwagę, że każda sprawa wymagająca wyjaśnienia powinna być oceniana przez właściwe organy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i z poszanowaniem zasady indywidualnej odpowiedzialności. Nie można przenosić odpowiedzialności jednej osoby na całe środowisko zawodowe ani podważać zaufania do instytucji wykonujących zadania o szczególnym znaczeniu dla ochrony praw obywateli, bezpieczeństwa oraz interesu publicznego. Takie podejście jest fundamentem demokratycznego państwa prawa.
W przyjętym stanowisku podkreślono również, że debata publiczna powinna opierać się na faktach, odpowiedzialności i rzetelnej analizie, a nie na emocjach czy daleko idących uogólnieniach. Narracja oparta na zbiorowej odpowiedzialności może prowadzić do wzrostu agresji – zarówno słownej, jak i fizycznej – wobec osób wykonujących zawody zaufania publicznego.
Takie zjawiska nie uderzają wyłącznie w przedstawicieli konkretnych profesji. W dłuższej perspektywie osłabiają zaufanie obywateli do instytucji państwa, utrudniają wykonywanie zadań publicznych oraz mogą negatywnie wpływać na poczucie bezpieczeństwa całego społeczeństwa.
Notariusz wykonuje zawód zaufania publicznego, którego podstawowym zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego. Sporządzając akty notarialne, poświadczając dokumenty czy dokonując innych czynności notarialnych, działa bezstronnie, czuwa nad zgodnością czynności z obowiązującym prawem oraz dba o właściwe zabezpieczenie interesów wszystkich stron.
Możliwość skutecznego wykonywania tych obowiązków jest nierozerwalnie związana z zaufaniem społecznym. To właśnie ono sprawia, że obywatele powierzają notariuszom sprawy dotyczące nieruchomości, spadków, darowizn, testamentów, umów majątkowych czy prowadzenia działalności gospodarczej.
Sygnatariusze stanowiska apelują do przedstawicieli mediów, osób pełniących funkcje publiczne, organizacji społecznych oraz wszystkich uczestników życia publicznego o odpowiedzialność za przekazywane informacje. Rzetelna dyskusja dotycząca funkcjonowania zawodów zaufania publicznego jest potrzebna, jednak powinna opierać się na faktach, poszanowaniu godności każdego człowieka oraz unikaniu przekazów prowadzących do stygmatyzacji całych grup zawodowych.
W dokumencie podkreślono również, że przedstawiciele zawodów zaufania publicznego nie uchylają się od odpowiedzialności za jakość wykonywanej pracy. Wręcz przeciwnie – troska o najwyższe standardy zawodowe, transparentność działań oraz rzetelne wyjaśnianie wszelkich sytuacji mogących budzić społeczne wątpliwości stanowią podstawę budowania i utrzymywania zaufania obywateli.
Odpowiedzialność za wykonywany zawód oraz odpowiedzialność za słowo powinny wzajemnie się uzupełniać, służąc ochronie dobra wspólnego oraz wzmacnianiu zaufania do państwa i jego instytucji.
Stanowisko zostało podpisane przez samorządy zrzeszone w Ogólnopolskim Porozumieniu Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego, reprezentujące m.in. notariuszy, adwokatów, radców prawnych, lekarzy, pielęgniarki i położne, farmaceutów, lekarzy weterynarii, diagnostów laboratoryjnych, ratowników medycznych, komorników, doradców podatkowych, biegłych rewidentów, inżynierów budownictwa, rzeczników patentowych, kuratorów oraz fizjoterapeutów.
Wspólna inicjatywa pokazuje, że niezależnie od charakteru wykonywanej profesji wszystkie zawody zaufania publicznego łączy ten sam cel – ochrona praw obywateli, bezpieczeństwa oraz interesu publicznego przy zachowaniu najwyższych standardów etycznych i zawodowych.
Źródło: krn.org.pl