Lex est quod notamus...
17 marca 2026 roku wchodzą w życie nowe przepisy nowelizujące ustawę Prawo o notariacie. Zmiany mają przede wszystkim uprościć procedury związane z dziedziczeniem nieruchomości oraz ograniczyć liczbę formalności, które do tej pory spoczywały na spadkobiercach.
To bardzo ważna zmiana dla osób, które po śmierci bliskiego muszą uporządkować kwestie majątkowe. Dotychczas nawet po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia w kancelarii notarialnej konieczne było samodzielne załatwienie kolejnego etapu formalności w sądzie wieczystoksięgowym. W praktyce oznaczało to dodatkowy czas, konieczność przygotowania dokumentów, prawidłowego wypełnienia formularzy oraz uiszczenia opłat sądowych.
Nowelizacja sprawia, że wiele tych czynności będzie można wykonać podczas jednej wizyty u notariusza.
Najważniejszą zmianą jest możliwość złożenia wniosku o wpis prawa własności do księgi wieczystej bezpośrednio za pośrednictwem notariusza. Oznacza to, że po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia spadkobierca nie będzie już musiał samodzielnie udawać się do sądu wieczystoksięgowego.
Notariusz będzie mógł przygotować odpowiedni protokół zawierający żądanie dokonania wpisu w księdze wieczystej, a następnie elektronicznie przekazać wniosek do właściwego sądu.
Nowe rozwiązania obejmują między innymi wpisy dotyczące:
W praktyce oznacza to znaczne uproszczenie całej procedury dziedziczenia nieruchomości.
Zmiany mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami. W wielu przypadkach spadkobiercy przez długi czas odkładali dokonanie wpisu w księdze wieczystej z powodu skomplikowanych formalności lub obawy przed popełnieniem błędów.
Brak aktualnego wpisu właściciela w księdze wieczystej może jednak powodować poważne problemy. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy spadkobierca planuje:
Dzięki nowym przepisom ryzyko związane z długotrwałym brakiem aktualizacji księgi wieczystej ma zostać znacząco ograniczone.
Nowelizacja wpisuje się w szerszy trend upraszczania procedur administracyjnych i sądowych. Coraz więcej czynności formalnych będzie mogło zostać wykonanych bezpośrednio w kancelarii notarialnej, co pozwoli spadkobiercom uniknąć stresu i niepotrzebnych wizyt w urzędach.
Dla wielu osób szczególnie istotne będzie również ograniczenie ryzyka błędów formalnych. Wnioski składane samodzielnie do sądu często wymagały uzupełnień lub poprawek, co wydłużało całe postępowanie. Po zmianach to notariusz będzie odpowiadał za prawidłowe przygotowanie i przesłanie dokumentów.
Nowe przepisy mają usprawnić nie tylko sytuację spadkobierców, ale również funkcjonowanie sądów wieczystoksięgowych.
Dotychczas notariusz miał obowiązek jedynie zawiadomić sąd o zmianie właściciela wynikającej z aktu poświadczenia dziedziczenia. Powodowało to konieczność wszczynania dodatkowych postępowań związanych z ujawnianiem ostrzeżeń o niezgodności treści księgi wieczystej ze stanem faktycznym.
Po wejściu w życie nowych regulacji do sądów szybciej będą trafiały kompletne wnioski o ujawnienie prawa własności na rzecz spadkobierców. To powinno ograniczyć liczbę dodatkowych postępowań oraz usprawnić pracę wydziałów ksiąg wieczystych.
Nowelizacja Prawa o notariacie to jedna z najważniejszych zmian dotyczących spraw spadkowych w ostatnich latach. Uproszczenie procedur, możliwość załatwienia większej liczby formalności podczas jednej wizyty w kancelarii oraz elektroniczne przekazywanie dokumentów do sądu mają realnie ułatwić życie spadkobiercom.
Dzięki nowym przepisom postępowania związane z dziedziczeniem nieruchomości będą szybsze, wygodniejsze i bezpieczniejsze, a cały proces stanie się znacznie mniej obciążający dla osób, które i tak często mierzą się z trudną sytuacją życiową po stracie bliskiej osoby.
Źródło: krn.org.pl